wejherowo_baP_airpomerania

Gmina Wejherowo – dobre miejsce do życia? (Czystość powietrza)

Dzisiaj zaskoczył mnie telefon z Polski, po krótkiej rozmowie poprosiłem o maila, zresztą zobaczcie sami:

„Dzień dobry,
dziś z Panem rozmawiałam na temat czystości powietrza w Wejherowie.

Chcemy uciec z Krakowa bo już dosyć mamy ciągłych chorób u dzieci, niezidentyfikowanego kaszlu i wielu dni spędzanych w domu bez możliwości wyjścia na zewnątrz. Pewnie stan powietrza był taki u nas zawsze, ale zauważyłam to dopiero trzy lata temu, kiedy na świat przyszła moja pierwsza córka.

Będę Panu bardzo wdzięczna za podesłanie mi danych na temat czystości powietrza w Wejherowie i okolicach (…). Czy były może robione badania pod kątem stężenia pyłami PM10 i PM2,5? Czy są jakieś stacje pomiarowe. Czy są dni kiedy zanieczyszczenie jest tak duże, że lepiej nie wychodzić z domu?  (…) ”

W pierwszej chwili doznałem szoku, że ludzie z Krakowa chcą zamieszkać w naszej bądź co bądź wiejskiej gminie Wejherowo. Po namyśle przychodzi jednak druga refleksja. Ludzie zaczynają przywiązywać znacznie większą wagę do swojego zdrowia i jakości środowiska, w którym żyją. To świetna wiadomość!

  1.  STACJE POMIAROWE – zanieczyszczenie powietrza

W naszym regionie najbliższą stacją pomiarową jest stacja należąca do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Gdańsku zlokalizowana w Ratuszu Miejskim, czyli w centralnym miejscu Wejherowa. Pomiary rozpoczęto w 2003 roku. Niestety stacja nie dokonuje pomiarów automatycznych, więc nie można na bieżąco śledzić stanu zanieczyszczenia powietrza.

stacje_lokalizacje

2. Ocena jakości powietrza w Gminie Wejherowo 

Pod koniec 2015 roku Rada Gminy przyjęła tzw.”Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Wejherowo”. Wówczas po raz pierwszy zetknąłem się z raportem dotyczącym stanu powietrza w naszej gminie. Wniosek jest jeden – dobrze nie jest. Podobnie jak w całej Polsce, która na tle Europy wypada tragicznie!

Tytuły prasowe mówią same za siebie: „33 z 50 miast UE z najgorszym powietrzem jest w Polsce (źródło: gazeta.pl)

W Gminie Wejherowo przekroczone są normy dla rakotwórczego Benzo(a)pirenu (definicje www)

BaP _2011_gmwejherowo

Dopuszczalny średnioroczny poziom tej substacji, w skrócie B(a)P to 1 ng/m3. Jedynie północna część Gminy spełnia tę normę (Warszkowo, Kniewo, Zamostne). W Orlu stężenia wahały się w granicach 1,1 – 1,6 ng/m3. Najgorsze stany odnotowane zostały w okolicach Sopieszyna, Gniewowa, Ustarbowa oraz Gowina, średnio od 1,61 do 2,34 ng/m3.

Na terenie Gminy dochodzi również do przekroczenia dopuszczalnego stężenia pyłu PM10 (definicja). W 2011 roku w Orlu było około 15 dni, w których nastąpiło przekroczenie jego dopuszczalnego stężenia. Dwa razy więcej przekroczeń (do 35 dni) odnotowano w rejonach Gowina, Pętkowic oraz Gniewowa.

PM10_gmwejherowo_2011_dni

3. Gmina Wejherowo i okolice na tle innych obszarów Polski

Generalnie należy zaznaczyć, że w przypadku pyłu zawieszonego PM2,5 północna część naszego kraju wypada znacznie lepiej od południowej

polska_raport powietrze_gios_gov_pl

Wejherowo i okolice nie mają jednak powodów do radości.

Raport za 2015 rok przedstawiony przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku nie pozostawia złudzeń.. oddychamy mocno zanieczyszczonym powietrzem! (źródło: http://www.gdansk.wios.gov.pl/images/files/ios/oceny/op15.pdf)

benzoapiren_wejherowo_lataocena_powietrze_wejherowo

benzoapiren_roczna_wejherowoPM10_wejherowo_2015_GIOS

Stacja pomiarowa w Wejherowie odnotowała najwyższy dobowy poziom stężenia pyłu PM10 w całym badanym obszarze! 

Był to wynik na poziomie 159 µg/m3 czyli 3x więcej !! niż wynosi dopuszczalna norma w Polsce – 50 µg/m3

Ustawowo obowiązek informowania mieszkańców występuje dopiero w przypadku przekroczenia norm 4 krotnie! czyli od poziomu 200 µg/m3

pm10_normy_grafika

W 2015 roku w Wejherowie dopuszczalne normy pyłu PM10 przekroczone były łącznie przez 34 dni. Dopuszczalna norma w Polsce to 35 dni..

Gdynia i Gdańsk wypadają pod tym względem znacznie lepiej!

airpomerania_raport2015rok_PM10

W niektórych analizach (Krakowski Alarm Smogowy) roczne wyniki stężeń B(a)P w Wejherowie są zbliżone do wyników Krakowa! – uważanego za miasto wysoce zanieczyszczone.

Wejherowo piękne miasto – ze strasznym powietrzem! Dane ze stycznia 2016 są zatrważające, norma dla rakotwórczego benzo(a)pirenu w styczniu 2016 przekroczona została ponad 30 krotnie!!!

BaP_2016_wejherowo

wejherowo_baP_airpomerania

4. WNIOSKI 

Gmina Wejherowo mimo pięknych terenów zielonych nie jest EKO!

Wejherowo wypada bardzo źle na tle innych miejscowości naszego regionu!

Mimo, że stężenia pyłów PM10 są mniejsze niż w innych rejonach kraju, to jednak stężenia rakotwórczych substancji (benzo(a)piren) przekraczają dopuszczalne normy i są zagrożeniem dla naszego zdrowia i życia

Wszystkie raporty potwierdzają, że głównym powodem zanieczyszczenia powietrza w naszym rejonie są przydomowe (zazwyczaj węglowe) kotłownie!

Aby to zmienić wiele miast w Polsce oferuje dotacje na wymianę pieca na bardziej ekologiczny (źródło)

Gdańsk proponuje pokrycie 100 procent łącznej wartości wydatków, nie więcej jednak niż 5 tysięcy złotych. W naszej Gminie dotacja udzielana jest na 50 % wartości, jednak nie więcej niż 2500 zł. Ale UWAGA – pula środków na ten cel w 2016 roku wyniosła 10 000zł, czyli starczyła na pokrycie.. 4 dotacji.

Niejednokrotnie wnioskowałem o zwiększenie środków w budżecie na dotacje do wymiany pieców węglowych, zwracając uwagę na to, że pula 10 000 zł na dotacje przy budżecie wynoszącym ponad 100 milionów złotych jest zdecydowanie niewystarczająca i po prostu „śmieszna”.

Wniosek jest jeden. Należy przestać udawać, że problemu nie ma skoro go nie widać. Dlatego dołożę wszelkich starań aby na terenie Gminy Wejherowo znalazła się stacja kontroli jakości powietrza, dzięki której dowiemy się jaka jest skala problemu w naszej Gminie

 

materiały dodatkowe:

  1. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Wejherowo – http://bip.ug.wejherowo.pl/dokumenty/1609
  2. Portal na temat jakości powietrza w woj.pomorskim – http://airpomerania.pl
  3. Dane stacji pomiarowej w Wejherowie – http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/current/station_details/info/722
  4. Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego dotycząca Programu ochrony powietrza dla strefy pomorskiej na lata 2015-2020 – http://bip.pomorskie.eu/a,16545,w-sprawie-okreslenia-programu-ochrony-powietrza-dla-strefy-pomorskiej-na-lata-2015-2020-z-pespektywa.html
  5. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/home
  6. Roczna ocena jakości powietrza, Raport za 2015 rok – http://www.gdansk.wios.gov.pl/images/files/ios/oceny/op15.pdf
  7. Polski Alarm Smogowy – http://www.polskialarmsmogowy.com.pl/
  8. Ciekawy artykuł prasowy nt.zanieszyczenia powietrza w Polsce – http://wyborcza.biz/biznes/1,147752,17591994,Tablica_Mendelejewa_wisi_w_powietrzu__Czym_oddychaja.html?disableRedirects=true

 

 

Autor

Artur Czaja

Psycholog, którego inspiruje coaching i procesy motywacji. Od 2014 r Radny Gminy Wejherowo, założyciel organizacji pozarządowej Proaktywni, członek Stowarzyszenia Dziecko Bez Reklamy. Zwolennik tworzenia społeczeństwa obywatelskiego